Basur-Hemaroid

Basur (Hemoroid) Nedir? Evreleri, Çeşitleri ve Tedavi Yöntemleri

Güncelleme: 17.03.2025 - Editör

Basur, tıbbi adıyla hemoroid, anüs ve rektum bölgesindeki toplardamarların genişlemesiyle oluşan bir sağlık sorunudur. Genellikle ağrı, kanama ve kaşıntı gibi belirtilerle kendini gösterir. Hemoroid, toplumda oldukça yaygın görülmesine rağmen çoğu kişi bu sorunu doktora danışmaktan çekinir. Bu yazımızda basurun evreleri, çeşitleri, tedavi yöntemleri ve anal fissür ile farkları gibi konuları detaylı şekilde ele alacağız.

Basurun Evreleri

Basur, hastalığın ilerleme seviyesine göre dört evreye ayrılır:

  1. Birinci Evre: Henüz dışarı çıkmayan, anüs içinde kalan ve genellikle belirti vermeyen hemoroidlerdir. Hafif kaşıntı ve kanama olabilir.

  2. İkinci Evre: Dışkılama sırasında anüsten dışarı çıkıp, sonrasında kendiliğinden içeri giren hemoroidlerdir. Kanama ve hafif rahatsızlık hissi görülebilir.

  3. Üçüncü Evre: Dışkılama sırasında anüsten dışarı çıkan ancak kendiliğinden içeri giremeyen, elle içeri itilebilen hemoroidlerdir. Ağrı, kaşıntı ve kanama daha belirgin hale gelir.

  4. Dördüncü Evre: Sürekli dışarıda kalan ve elle içeri itilemeyen hemoroidlerdir. Şiddetli ağrı, kanama ve enfeksiyon riski taşıyan ileri seviyedeki hemoroid hastalığıdır.

Basurun Çeşitleri

Hemoroidler konumlarına göre iç hemoroid ve dış hemoroid olarak ikiye ayrılır:

  • İç Hemoroid: Anüsün iç kısmında oluşan ve genellikle ağrısız ancak kanamalı seyreden hemoroid türüdür.

  • Dış Hemoroid: Anüs çevresindeki cilt altında bulunan, şişkinlik ve ağrıya sebep olan, zaman zaman pıhtılaşan (tromboze) hemoroid türüdür.

Basur Nasıl Tedavi Edilir?

Basur tedavisinde birçok yöntem bulunmaktadır. Tedavi seçimi, hemoroidin evresine ve hastanın genel sağlık durumuna bağlıdır.

1. Medikal (İlaçla) Tedavi

  • Ağrı kesici ve anti-inflamatuar ilaçlar

  • Hemoroid kremleri ve fitilleri

  • Kabızlığı önleyici lif takviyeleri

2. Yaşam Tarzı Değişiklikleri

  • Bol su tüketmek

  • Lifli gıdalarla beslenmek

  • Düzenli egzersiz yapmak

  • Tuvalet alışkanlıklarını düzenlemek

3. Minimal İnvaziv Yöntemler

  • Lastik Bant Ligasyonu: Hemoroid damarına lastik bant takılarak kan akışı durdurulur ve düşmesi sağlanır.

  • Skleroterapi: Hemoroid içine kimyasal madde enjekte edilerek damar küçültülür.

  • Lazer veya Infrared Koagülasyon: Isı veya lazerle hemoroid dokusunun küçültülmesi sağlanır.

4. Cerrahi Tedavi (İleri Evreler İçin)

  • Hemoroidektomi: Büyük hemoroidlerin cerrahi olarak çıkarılması işlemidir.

  • Stapler Hemoroidopeksi (Longo Tekniği): Hemoroidlerin yukarıya çekilerek kan akışının azaltılması işlemi uygulanır.

Anal Fissür (Makat Çatlağı) ile Hemoroid Arasındaki Farklar

Özellik

Hemoroid (Basur)

Anal Fissür (Makat Çatlağı)

Ağrı

Genellikle ağrısızdır, ilerleyen evrelerde ağrı hissedilir

Dışkılama sırasında ve sonrasında şiddetli ağrı olur

Kanama

Tuvalet kağıdında parlak kırmızı kan görülür

Dışkılama sırasında az miktarda kanama olur

Şişlik

Anüs çevresinde belirgin şişlik olabilir

Genellikle şişlik olmaz

Kaşıntı

Sık görülür

Nadirdir

Hangi Yiyecek ve İçecekler Basuru Tetikler?

Basur oluşumunu artıran yiyecek ve içecekler şunlardır:

  • Acı baharatlar (pul biber, karabiber, acı sos)

  • Kızartmalar ve aşırı yağlı yiyecekler

  • Alkol ve gazlı içecekler

  • Kafein içeren içecekler (kahve, enerji içecekleri)

  • İşlenmiş gıdalar ve fast food

Basura İyi Gelen Yiyecek ve İçecekler

  • Lif açısından zengin sebze ve meyveler (elma, armut, brokoli)

  • Tam tahıllı gıdalar (yulaf, kepekli ekmek)

  • Bol su tüketimi

  • Probiyotik içeren yoğurt ve kefir

  • Zeytinyağı

Diğer Anüs Hastalıklarından Nasıl Ayırt Edilir?

Basur, anal fissür, anal fistül ve rektal kanser gibi hastalıklar bazı belirtiler açısından benzerdir. Ayırt edici özellikler şunlardır:

  • Anal Fissür: Şiddetli ağrı ve yırtık hissi ile kendini belli eder.

  • Anal Fistül: Anüs çevresinde iltihaplı akıntı ve kötü koku ile kendini gösterir.

  • Rektal Kanser: Kronik kanama, dışkı çapında incelme ve ani kilo kaybı gibi belirtiler gösterir.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Hemoroid kendiliğinden geçer mi?

Eğer erken evredeyse, yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaç tedavisi ile gerileyebilir. Ancak ileri evrelerde tıbbi müdahale gerekir.

2. Hemoroid kanaması tehlikeli midir?

Tek başına hayati tehlike taşımaz, ancak sürekli ve yoğun kanama varsa doktora danışılmalıdır.

3. Hemoroid için en iyi oturma pozisyonu nedir?

Yumuşak yastık kullanarak oturmak, uzun süre ayakta kalmaktan ve oturmaktan kaçınmak önerilir.

4. Hamilelikte basur daha mı yaygın görülür?

Evet, büyüyen rahmin damarlar üzerindeki baskısı nedeniyle hamilelik sırasında basur gelişme riski artar.

5. Evde basur tedavisi nasıl yapılır?

Sıcak oturma banyoları, aloe vera jeli ve hindistancevizi yağı gibi doğal yöntemler rahatlatıcı olabilir.

6. Hemoroid ameliyatı sonrası iyileşme süresi nedir?

Genellikle 2-4 hafta arasında değişir. Ağrı ve hassasiyet ilk hafta daha belirgindir.

Basur, yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilen ancak tedavisi mümkün olan bir sağlık sorunudur. Doğru beslenme, hijyen ve doktor kontrolü ile önlenebilir ve tedavi edilebilir. Eğer belirtileriniz devam ediyorsa veya şiddetleniyorsa mutlaka bir uzmana başvurmalısınız.